Hoşgeldiniz  

Dayanacak güçleri kalmadı

admin | 27 Ocak 2019 | Tüm Manşetler A- A+

 

Artan girdiler rağmen ekmek fiyatlarında zama gidilmemesi fırıncıların birer birer kepenk indirmesine neden oluyor.

Antalyalı fırıncılar en son ekmek zammını 3 yıl önce aldı. 2016 yılından bu yana 200 gram ekmek 1 TL’den satılıyor. Özellikle geçtiğimiz yıl döviz kurundaki artış nedeniyle girdilerinin kat be kat yükseldiğini ifade eden fırıncılar, mevcut ekmek fiyatlarının maliyetlerini karşılayamamasından yakınıyorlar. Ekmek zammı konusundaki talepleri defalarca geri çevrilen fırıncıların artık ayakta kalacak gücü kalmadı.

Girdiler yükseldi
Fırıncıların piyasaların normal gitmesi durumunda zam talebi oluşmayacaktı. Ancak 2018’de dövizde yaşanan artış, girdileri yüzde 50’leri aşan oranlarda yükseltince ekmek üreticilerinin zamdan başka çaresi kalmadı. Öyle ki elektrik, kira, yakıt ve diğer kalemler haricinde ekmeğin ham maddesi olan un fiyatları 70 TL. bandından 100-115 TL. bandına yükseldi. Bu durum karşısında Antalya’da kepenk indiren ve icralık duruma düşen fırın sayısına her geçen bir yeni halka eklendi. Geçtiğimiz yıl Antalya’da 20 fırın ekonomik nedenlerden ötürü faaliyetlerine son vermek zorunda kaldı. Bu yıl, sayının 50’ye ulaşmasından endişe ediliyor.

Yönetmelik delindi
Geçtiğimiz yılın son çeyreğinde, Antalya Fırıncılar Esnaf Odası’dan ekmek fiyatlarına kesinlikle zam yapılmayacağı açıklandı. Oda tarafından yapılan açıklamanın dayanağıysa ‘Perakende Ticarette Uygulanacak İlke ve Kurallar Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik’ oldu. Haksız rekabeti kaldırarak esnafın ekonomik açıdan nefes almasını hedefleyen yönetmeliğe göre, 1 TL’ye satılan ekmek için fırıncıya 85 kuruş, 1,25 TL’ye satılan ekmek için fırıncıya 1,06 TL, 1,50 TL’ye satılan ekmek içinse 1,28 TL ödeme yapılmak zorundaydı. Fakat yönetmelik bazı zincir marketler ve tedarikçiler tarafından delindi. Bu durum sonucundaysa ekmek üreticileri zor günler geçirmeye devam etti.

Kârdan çok zarar
Yerel seçim önüne kadar ekmeğe zam yapılması gündemde bulunmazken fırıncıların ekmeğe zam yapılması talebi merkez ve tüm ilçelerde en üst seviyeye ulaştı. Seçim sonrası 200 gram ekmeğin 1.25, 250 gram ekmeğin 1.50 TL olması kuvvetli bir ihtimal. Ancak bu oranlar esnafın geçmiş zararını karşılamayacağı gibi kâr yapmasını da sağlamayacak. Eğer zam gerçekleşirse açıklanacak fiyatlar fırıncıların sadece zarar etmesini engelleyecek. Şu anki fiyatlar üzerinden zarar eden fırıncı esnafıysa başının çaresine bakma derdinde. Öyle ki kimi yemlik buğdaydan ekmek üretimi yaparken kimi de ekmeğin gramajını düşürme yolunu tercih ediyor.

Domino etkisi
Öte yandan fırıncılık sektörünle iç içe olan diğer sektörlerde de durum pek iç açıcı değil. Fırıncılara un veren firmalarda ekmek sektöründeki olumsuz tablodan nasiplerini almış durumda. Şehrimizde faaliyet gösteren un firmalarının muhasebe departmanlarındaki icra dosyaları her geçen gün artıyor. Her bir firmanın elinde ortalama 15 civarında icra dosyası bulunuyor. Firmalar sattıkları unun parasını tahsil edemeyince ekonomik olarak zora giriyorlar. Bu durumdan olumsuz etkilenen bir diğer kesimse buğday üreticileri oluyor. Ürettikleri buğdayları un firmalarına satan üreticiler, firmalarının fırıncılardan alacaklarını tahsil edememesi nedeniyle kendilerine yapılan ödemelerde sıkıntı yaşıyorlar. Fırıncılarda başlayan ekonomik kriz un firmalarını, ardında üreticileri olumsuz etkileyerek sektörler arasında domino etkisine neden oluyor.

Vali konuya el attı
Bir dizi programa katılmak için geçtiğimiz günlerde Antalya’da bulunan Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak, esnafın taleplerini aldı. AESOB Başkanı ve TESK Yönetim Kurulu Üyesi Adlıhan Dere, Bakan Albayrak’a Antalya esnaf ve sanatkârlarının sorun ve taleplerini içeren bir dosya sunarken Antalya Ticaret ve Sanayi Odası (ATSO) Yönetim Kurulu Üyesi Murat Totoş da fırıncı esnafının yaşadığı sorunları sözlü olarak Albayrak’a iletti. Ayrıca Antalya Ticaret Borsası’nda düzenlenen Kent Buluşmaları’na konuk olan Antalya Valisi Münir Karaloğlu’na sektörde yer alan kesimlerce sıkıntılar iletildi. Kendisine iletilen sıkıntıları dikkate alan Vali Karaloğlu, Antalya İl Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürü Mustafa Özen’e talimat vererek önümüzdeki hafta konunun tüm paydaşlarının yer alacağı bir toplantı gerçekleştirilmesini istedi.

Projeler endişe yarattı
Devlet tarafından ekmek konusunda yapılması planlanan projelerse tartışma ve endişe konusu oldu. Sektörde dolaşan iddialara göre, hükümet ilerleyen aylarda ülke genelindeki tüm şehirlerde büyük ekmek üretim tesisleri kurmayı hedefliyor. İddialara göre, kurulacak dev tesisler bir taraftan vatandaşın ucuz ekmek yemesine imkân sağlayacak diğer taraftansa fırıncılık sektörünü bitirecek. Eğer iddialar doğruysa tıpkı mahalle bakkallarının zincir marketler karşısında eriyip gittiği gibi mahalle aralarındaki ekmek fırınlarının da tamamen ortadan kalması söz konusu olabilir.

Fiyatlar nasıl belirleniyor?
 5362 Sayılı Kanun’un 62’inci maddesine göre belirlenen eklenen fiyatları, Tacir ve Sanayiciler Tarafından Üretilen Mal ve Hizmetlerin Azami Fiyat Tarifelerinin Düzenlenmesi Hakkında Yönetmeliğe göre de netleştirilebiliyor. Bu yönetmeliğin 4’üncü maddesinin ikinci fıkrasında; “4/1/2012 tarihli ve 28163 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Ekmek ve Ekmek Çeşitleri Tebliğinde tanımlanan ekmeğe ilişkin tarifenin belirlenmesi aşamasında yönetim kurulu: on beş gün içinde Ticaret il Müdür ve Gıda, Tarım ve Hayvancılık İl Müdürü ile esnaf ve sanatkarlar odaları birliği, tarifeyi düzenleyen oda ve ilgili belediyenin temsilcilerinden oluşan heyetin değerlendirmesini alır. Heyetin değerlendirmesi ve ilgili meslek komitesinin görüşü de dikkate alınarak yönetim kurulunca oluşturulan ekmek tarifesine ilişkin teklif, Gümrük ve Ticaret Bakanlığı’nın görüşünün alınmasından sonra yapılacak ilk toplantıda meclisin onayını sunulur” ifadeleri yer alıyor.
Veli AKOĞLU

120 Kez Görüntülendi.
Etiketler:
Yorumunuz
Konu hakkındaki görüşleriniz nelerdir?

EN SON HABERLER

© 2017 Haber Seri Tüm Hakları Saklıdır ~ İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.